تغذیه در شیمی درمانی(رژیم غذایی بیماران سرطانی)

حتما بسیاری از پزشکان و بیماران در طول روند درمان بیماری ها با این سوال روبرو شده اند که برای تسریع در روند بهبود بیماری و آسان تر طی کردن آن آیا می توان از تغذیه کمک گرفت و تغذیه چه نقشی در وضعیت جسمی بیمار در زمان بیماری دارد ؟ اصلا چه چیزهایی باید بخورند و چه چیزهایی را باید از رژیم غذاییشان حذف کنند ؟ مواد غدایی هر یک چه تاثیری در بدنشان می گذارد .

پیشگیری و درمان

با توجه به افزایش میزان شیوع سرطان و ترس از این بیماری، خیلی هم عجیب نیست که در بیشتر جمع‌ها بحث رژیم‌های غذایی ضدسرطان حسابی داغ و پرطرفدار باشد البته متخصصان هم تائید کرده‌اند که با تغذیه صحیح نه تنها از ایجاد سرطان پیشگیری می‌شود، بلکه در طول درمان هم می‌توان برای کاهش عوارض از آن کمک گرفت و پس از بهبود نیز احتمال عود را کاهش داد. تحقیقات نشان داده است رژیم‌های غذایی سرشار از آنتی‌اکسیدان که در میوه‌ها و سبزیجات یافت می‌شود، می‌تواند از بروز سرطان پیشگیری کند و روند درمان را بهبود بخشد.

رژیم غذایی بیماران سرطانی

حجم‌های کوچک غذا را مصرف کنید

ما خیلی جاها از اهمیت مصرف غذاها در حجم‌های کوچک به شما گفته‌ایم؛ اما به جرات می‌توان گفت که ارزشمندترین و مهم‌ترین اهمیت آن در دوران شیمی‌درمانی است. حجم‌های غذایی باید کوچک ولی در دفعات مکرر باشد. گوشت‌ها، سبزیجات پخته‌شده و غلات کامل می‌توانند انتخاب خوبی باشند.

میان‌وعده های سبک را انتخاب کنید

شیمی‌درمانی معمولاً افراد را ضعیف و کم انرژی می‌کند. به طوری که فرد همواره احساس خستگی و بی‌حالی دارد. هرگز نگذارید که این خستگی مانع غذا خوردن بیمار شود. از میان‌وعده‌های سبک و پر انرژی استفاده کنید و فراموش نکنید مهم‌ترین هدف در تغذیه بیمار تامین انرژی او است. آجیل و مغزها، پاپ کورن ساده، پنیر و کراکرهای گندمی، کره بادام‌زمینی و نان تست گندم، ماست، موز، انواع توت‌ها و بستنی‌ها همگی می‌توانند انتخاب‌های خوبی برای میان‌وعده باشند.

خوردن سبزیجات خام ممنوع

در شیمی درمانی‌هایی که گلبول سفید بیمار زیر 500 است خوردن سبزیجات خام ممنوع است. مهم‌ترین نکته این است که سبزی‌ها به طور کامل شسته شود. البته باید گلبول سفید بیمار را بررسی کرد اگر میزان آن زیر 500 باشد مصرف میوه‌های خام را هم محدود می‌کنیم زیرا هورمون‌ها و آفت‌کش‌هایی که در برخی میوه‌ها استفاده می‌شود می‌تواند باعث تشدید اختلال در گلبول سفید بیمار شود.

تا می‌توانید محصولات پروبیوتیک بخورید

میزان پروبیوتیک در بیماران سرطانی جزو مباحث بسیار مهم است.  توصیه‌های که ما به بیمار در طول شیمی درمانی می‌کنیم این است که ترجیحا از محصولات پروبیوتیکی در رژیم غذایی خود استفاده کنند. حتی نتایج برخی مطالعات نشان داده است که مکمل های پروبیوتیک در این افراد می‌تواند استفاده شود. متاسفانه محصولات پروبیوتیک در ایران چندان تنوع ندارد فقط لبنیات پروبیوتیک در بازار غذایی ایران وجود دارد. ضمن اینکه جمعیت باکتری این غذاها هم در مقایسه با استاندارد جهانی بسیار کم است. اما باز هم مصرف آن بهتر از مصرف نکردنش است.

مواد غذایی قرمز، بنفش و نارنجی مفیدند

توصیه بسیار زیاد می‌شود که در طول شیمی درمانی تغدیه از ابتدا نقش بسیار مهمی دارد. در بیماران سرطان سینه ترکیباتی که در میوه‌ها و سبزی‌ها وجود دارد در بهبود و عدم تشدید بیماری می‌تواند موثر واقع شود. ترکیباتی که در زردچوبه وجود دارد می‌تواند به این افراد بسیار کمک کند، چرا که نقش آنتی اکسیدانی دارد . هر آنچه که خداوند به رنگ‌های قرمز بنفش و نارنجی آفریده است باید در رژیم غذایی این بیماران استفاده شود. مثلا بیماران می‌توانند از انگور استفاده کند و اگر این میوه در دسترس نبور می‌تواند کشمش را جایگزین کند.

کافئین نه، اما چای سبز کمرنگ خوب است

توصیه‌ای که ما به بیماران مبتلا به سرطان سینه می‌کنیم این است که تا حدامکان از ترکیبات کافئینه استفاده نکنند. اما اگر تمایل به مصرف چای را دارند حتما از چای سبز استفاده کنند. به لحاظ اینکه ترکیبات آنتی اکسیدان در آن وجود دارد. یا اگر چای میل می‌کنید کم رنگ باشد. این موضوع ثابت شده که کافئین می‌تواند زمینه‌ای برای رشد سلول‌های سرطانی در بیماران سرطانی باشد.

ممنوعیت مصرف گریپ فروت برای آنها که شیمی درمانی می‌کنند

مساله مهمی که برخی از بیماران از ما می‌پرسند این است که مثلا شنیده‌ایم گریپ فروت می‌تواند اثر دوز داروهای ما را بیشتر کند در حالی که ما مصرف این میوه را در بیمارانی که شیمی درمانی می‌کنند کلا حذف می کنیم. این میوه می‌تواند بر آنزیم‌ها اثر بگذارد و باعث تغییرات ژنتیک در داروها شود.

توصیه

  • هنگام پخت غذاهای گوشتی، مقداری سس خردل، سس کچاپ، سس سویا، سبزی های معطر یا سرکه اضافه کنید. سیر سرخ کرده هم طعم خوبی به گوشت ها می دهد.
  • به نوشیدنی های خود مقداری عسل، دارچین یا شکر بیفزایید.
  • به غذاهای شیرین، مقداری شکر قهوه ای، شیره خرما یا عسل، اضافه کنید.
  • به جای افزودن نمک اضافی به غذاهایی که حس می کنید طعم چندان مطلوبی ندارند، کمی گلپر، آبلیمو یا سرکه به آنها بیفزایید.
  • با غذاهایی که ته مزه شیرینی دارند، خرما و کشمش بخورید.
  • اگر تغییر حس چشایی باعث می شود برخی از غذاها را بیش از اندازه شیرین حس کنید، کمی نمک یا آبلیموی تازه هنگام سرو به آنها بیفزایید.
  • به نوشیدنی های شیرین و برپایه شیر که می خواهید طعم ملایم تری داشته باشند، کمی ماست، قهوه فوری یا شیر پرچرب اضافه کنید.
  • اگر حس دهانی تان بیش از اندازه به شیرینی حساس شده، نوشیدنی های بدون شکر را مصرف کنید. شیر ساده، قهوه های فوری بدون شکر و انواع چای می توانند گزینه های خوبی برای شما باشند.
  • به جای خوراکی های شیرین، مواد غذایی ای مانند پنیر، تخم مرغ، مغزها و کره بادام?زمینی را در برنامه صبحانه و عصرانه خود داشته باشید.
  • از شیرین کننده های مصنوعی استفاده نکنید.
  • در کنار غذاهای شیرین، سبزی ها و صیفی های تازه و فراوان بخورید.
  • در طول شیمی درمانی، غلات کامل و سبوس دار را جایگزین غلات آرد سفید کنید.
  • به جای آبمیوه های صنعتی، آبمیوه های تازه و سالم خانگی بخورید تا هم کمی جبران کمبود وزنتان بشود و هم آنتی اکسیدان های بیشتری به بدنتان برسد.
  • دور کره و روغن های جامد را خط بکشید.
  • میوه ها و مغزهای خام را در وعده صبحانه هم داشته باشید.
  • همراه چای و نوشیدنی های خود، یک تکه کوچک شکلات تلخ هم بخورید.
  • کمتر گوشت قرمز و گوشت های فرآوری شده بخورید.
  • برای مدتی خوردن غذاهای سرخ کرده را کنار بگذارید.
  • میوه های خشک را در میان وعده هایتان داشته باشید.
  • تا می توانید در طول روز، آب بخورید.

 پژوهشکده جهاددانشگاهی،‌سلامت نیوز، persianpersia.com، جام جم آنلاین، تبیان،‌آکاایران

 

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *