تغذیه و رژیم غذایی دیابت نوع 2 (دو)

بیماری دیابت نوع دوم که روزگاری فقط بیماری افراد میانسال به بعد بود، اکنون در سنین جوانی نیز مشاهده می شود. علت شیوع دیابت و نیز افزایش ابتلای بدین بیماری در سنین جوانی را شیوه زندگی ناسالم اعم از تغذیه، فعالیت بدنی و سایر جنبه های زندگی امروزی ذکر می نمایند. اگرچه دیابت یک بیماری متابولیک مزمن می باشد که می تواند عوارض فراوان در سیستمهای مختلف بدن را ایجاد نماید ولی داشتن شیوه زندگی سالم اعم از تغذیه صحیح، فعالیت بدنی و نیز عوامل مختلف دیگر مانند کنترل عوامل روحی و روانی باعث کنترل پیشرفت این بیماری و داشتن زندگی مشابه افراد سالم خواهد شد.

دیابت نوع 2 چیست؟

در دیابت نوع 2 لوزالمعده یا به مقدار لازم انسولین ترشح نمی کند و یا انسولین ترشح شده به خوبی قتدر نیست اعمال خود را در بدن انجام دهد. در حالت طبیعی انسولین خون در مرحله اول ابتدا به مقدار زیادی بالا می رود تا قند خون بعد از غذا را کنترل کند و سپس پایین آمده، در یک حد متعادل باقی می ماند تا غلظت پایه انسولین در بین وعده های غذا حفظ گردد. در دیابت نوع 2 مرحله اول ترشح انسولین شدیداً مختل می شود. بنابراین ممکن است شما در مصرف بعضی غذاها خصوصاً غذاهای حاوی کربوهیدرات محدودیت داشته باشید. برای آگاهی از اینکه کدام غذاها بیشتر قند خونتان را بالا می برد، بهترین راه اندازی گیری قند خون 2-1 ساعت بعد از مصرف غذا است.

رژیم غذایی در دیابت نوع دو

اصول کلی رژیم غذایی در یک بیمار دیابتی

  • انرژی: در افراد با وزن مناسب 30 کیلوکالری به ازای هر کیلوگرم وزن بدن و در افراد دیابتی برای کاهش وزن 25 کیلوکالری به ازای هر کیلوگرم وزن بدن و برای افزایش وزن 35 کیلوکالری به ازای هر کیلوگرم وزن بدن به انرزی نیاز می باشد.
  • بیمار 250 – 500 کالری کمتر از متوسط دریافت، انرژی مصرف کند.
  • چند وعده غذایی به جای 3 وعده اصلی داشته باشد.
  • پروتئین 10 – 20 % کل کالری مورد نیاز باشد.
  • کربوهیدرات 50 – 60 % کل کالری مورد نیاز که غالب آن از کربوهیدرات هایی مانند ( حبوبات، غلات کامل و سبزیها تامین شود.
  • چربی 20 – 30 % کل انرژی دریافتی باشد.
  • دریافت فیبر 25 – 30 گرم در روز ( مصرف روزانه 2 – 3 واحد میوه و 4 – 5 واحد سبزی ) باشد.
  • دریافت سدیم در فشار خون طبیعی 2400 – 3000 میلی گرم در روز و در فشار خون متوسط 2400 میلی گرم یا کمتر ( غذای معمول بدون اضافه کردن نمک اضافی ) باشد و در فشار خون بالا 2000 میلی گرم در روز یا کمتر باشد. ( یک قاشق مرباخوری نمک طعام 2300 میلیگرم سدیم دارد )

غذاهای مجاز در دیابت

  • غذاهای مناسب در دیابت نوع دومصرف فیبرهای محلول ( لوبیا، جو، سیب با پوست ) توصیه می شود.
  • مصرف اسیدهای چرب تک اشباع مانند ( روغن زیتون، روغن کانولا ) توصیه می شود.
  • مصرف غذاهای غنی از ( پتاسیم، کروم و منیزیم ) مفید است.
  • منابع غنی از پتاسیم که در بیماران دیابتی توصیه می شود شامل ( ترب سیاه، گل کلم، ریحان، انار، به، هلو، اسفناج، سویا، پیازچه، نخود سبز، حبوبات، آلبالو، تره و شاهی ) می باشد.
  • منایع غنی از منیزیم که در بیماران دیابتی توصیه می شود شامل ( گردو، پسته، سویا، جوانه گندم، کنجد، و سبزیجات برگی ) است.
  • منابع غنی از کروم شامل ( نان گندم کامل، عدس، براکلی و مرغ ) می باشد.
  • مصرف کلسترول را به کمتر از 300 میلی گرم در روز محدود کنید.
  • مصرف چربی اشباع مانند (  تخم مرغ، میگو، جگر، امعا و احشاء )  را به 10 % کل کالری محدود کنید.

نمونه یک رژیم غذایی در دیابت نوع دو

  • صبحانه: نان ( ترجیحاً سبوس دار ) 3 کف دست، پنیر به اندازه 1 قوطی کبریت، خیار 4 برش، گوجه فرنگی متوسط 4 برش، روغن زیتون و ابلیمو به اندازه کافی
  • میان وعده : 1 عدد سیب متوسط، 2 قاشق غذاخوری نخودچی وکشمش
  • ناهار: پلو 10 قاشق غذاخوری سرصاف، کدو 2 عدد متوسط، گوشت خورشتی 2 تکه متوسط، سالاد یا سبزی خوردن به مقدار دلخواه
  • میان وعده عصر: 1 کاسه ماست خوری ذرت بوداده، آلبالو 12 عدد
  • شام: نصف سینه مرغ متوسط ( پخته ) و 2 کف دست نان و سالاد به مقدار دلخواه با روغن زیتون
  • قبل از خواب: 1 لیوان ماست و 2 قاشق غذاخوری جوانه گندم یا یک لیوان شیر

غذاهای غیر مجاز در دیابت

از خانواده گوشت و جانشین های آن ( جگر، دل و قلوه گوسفند، گوشت های پر چرب سرخ کرده )، میوه ها ( انگور، خربزه، خرمای مضافتی بم، انجیر تازه و خشک )غذای مرکب ( آش رشته، خورش فسنجان، سالاد الویه و حلوا ) سایر مواد ( مربا، شربت، کاکائو، سس سالاد، عسل، حلوا، کرم کارامل، انواع شیرینی های سنتی، مویز و نوشابه های معمولی )

مواد غذایی کاهش دهنده قندخون

چند ماده غذایی كه می‌تواند جلوی بالارفتن قندخونتان را بگیرد.

  • سیب
  • جو
  • سبزیجات
  • گوشت گاو
  • بروكلی
  • هویج
  • گوشت مرغ
  • تخم مرغ
  • ماهی
  • دانه كتان
  • شیر و ماست
  • گردو
  • جوی دو سر
  • روغن زیتون
  • كره بادام زمینی
  • نان سبوس‌دار
  • سیب‌زمینی شیرین

فعالیت بدنی

ورزش از جمله عوامل موثر در درمان افت قند خون است. با 45 دقیقه ورزش روزانه، قند خون به میزان 50 میلی گرم کاهش می‌یابد، علاوه بر آن ورزش در کاهش وزن و کاهش نیاز به داروهای دیابتی نیز موثر است که موجب بهبود جریان خون، روحیه و افزایش اعتماد به نفس می‌شود .

منابع:

گابریک، diabeti.ir، سیمرغ، diabetes2، تبیان، novindiet.com، رژیم سلامتی

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *