درمان بیماری کولیت روده (کولیت اولسراتیو) با تغذیه و رژیم درمانی

کولیت اولسراتیو یا التهاب منجر به زخم در ناحیه روده بزرگ، بیماری مزمنی است که با التهاب و زخم مخاط روده بزرگ همراه است. اصطلاح کولیت به معنی التهاب کولون یا روده بزرگ و اصطلاح اولسراتیو به معنی زخمی شونده می باشد. آسیب و التهاب می تواند در بخش کوچکی از روده بزرگ یا در کل دیواره آن ایجاد شود. این بیماری به طور عمده در جوانان و در خانم ها دیده می شود. بر اساس آمار مرکز تحقیقات جهانی بیماری های دیابت، گوارش و کلی، در بیشتر موارد سن شروع بیماری 40- 15 سال است؛ اما به صورت کلی کلیه گروه های سنی از کودکان تا سالمندان امکان ابتلا به این بیماری را دارند.

علل


به نظر می رسد دو عامل در ايجاد بيماری کوليت اولسرو موثر باشند. زمينه ژنتيک و عوامل محيطی

  • ژنتيک: کوليت اولسرو تمايل به تکرار در اعضای خانواده بيمار دارد و اين موضوع دلالت به نقش عوامل ژنتيکی در بروز اين بيماری دارد. در ۱۰% تا ۲۵% بيماران، يکی از بستگان درجه اول وی دچار بيماری التهابی روده می باشد.
  • محيط: عوامل محيطی فراوانی از جمله عفونتها، می توانند باعث ايجاد بيماری در افراد دارای زمينه ژنتيکی شوند. به علل ناشناخته، بيماری کوليت اولسرو در کشورهای اسکانديناوی و توسعه يافته شايعتر است. بيماری مردان و زنان را به يک اندازه مبتلا می کند. شايعترين سن ابتلا به بيماری کوليت اولسراتیو بين ۳۰-۱۵ سالگی است.
  • مشکلات تغذیه‌ای: بیماران مبتلا به حالات شدید کولیت ‌اولسروز معمولاً دچار کاهش وزن و کمبودهای تغذیه‌ای می ‌شوند. پرهیز غذایی تنها باید در مورد غذاهایی صورت گیرد که علائم بیماری را واضحاً تشدید می کند. کسانی که به هر دلیل، تغذیه‌ خود را محدود می کنند باید مولتی ‌ویتامین به صورت روزانه دریافت کنند. تغییرات خاص در رژیم غذایی می تواند برخی از علائم را بهبود بخشد.
  • ویتامین‌ها و داروها: بهتر است بیماران مبتلا به کولیت‌اولسروز به صورت روزانه مولتی ‌ویتامین مصرف کنند. بیمارانی که سولفاسالازین مصرف می کنند باید اسیدفولیک را به صورت مکمل دریافت کنند. از آنجا که اسیدفولیک از ایجاد بدخیمی های کولون جلوگیری می کند، در کسانی که مزالامین -Mesalamine- دریافت می کنند هم می تواند مفید باشد.

درمان های تغذیه ای برای کولیت روده


هرچند که بیماری کولیت اولسراتیو ناراحت کننده است و در مواردی فرد را با نا امیدی همراه می سازد اما درمان های مناسبی برای آن ارائه شده است ، معمولا مصرف دارو و تغییر برنامه غذایی جزو اصول درمان کولیت هستند که با برنامه ریزی و رعایت تغذیه در طول بیماری می توان از نقاهت و مشکلات آن کاست.

متخصص تغذیه می تواند به شما مواد غذایی و رژیم غذایی متناسبی ارائه نماید تا به جبران مواد از دست رفته بدن شما کمک نماید ، درمان تغذیه ای بر پایه ترمیم و پیشگیری از کمبودهای تغذیه ،مفید و موثر بوده و می تواند در بهبودی فرد تاثیر به سزایی بگذارد .

درمان تغذیه ای با رژیم پرفیبر و کم چرب در بیماران  انجام می شود و البته در ارائه رژیم غذایی مواردی مانند  نیاز های و شرایط بیماری مد نظر خواهد بود . در شرایط حاد، تغذیه از طریق رگ با استفاده از محلول ایزوتونیک تشکیل شده از اسیدهای آمینه، گلوکز، چربی، املاح معدنی و ویتامین ها انجام می شود .

مکمل‌ها


ممکن است پزشک با  تجویز مکمل های تغذیه ای کمبود های تغذیه ای بیمار را جبران نماید

این مکمل ها اغلب سرشار از

  • روی
  • مس
  • کروم
  • سلنیوم

هستند ، که البته مکمل ها دیگر می توانند فیبر زیادی را به بدن وارد کنند ، افزایش فیبر در رژیم غذایی مانع از یبوست  شده و حرکت راحت توده باقی مانده غذا در روده بزرگ را در پی خواهد داشت ، که البته در ادامه التهابات تحتانی روده را کاهش می دهد .

رژیم کم چربی برای بیماران کولیت روده


رژیم های کم چربی کمک کننده هستند ، درمان کولیت با گرفتن یک رژیم اصولی و کم چرب میسر خواهد بود ، به طور کلی کاهش دریافت چربی، تخلیه مواد غذایی را از معده آسان و سریع تر می نماید ، مشکلات سوء جذب را در روده کاهش می دهد و در نتیجه از بروز اسهال جلوگیری می نماید، خوردن غذاهای چرب و فست فود ها توصیه نمی شود.بیماران مبتلا به کولیت باید از مصرف وعده های غذایی مفصل و زیاد خودداری کنند.

بهترین رژیم غذایی برای این بیماران  یک رژیم غذایی با  کاهش حجم غذا و افزایش تعداد وعده های غذایی  البته با حجم کم می باشد .

  • این افراد باید غذا را به خوبی بجوند و از قورت دادن غذا جددا خودداری نمایند .
  • با سرعت غذا خوردن و یا خوردن لقمه های بزرگ نیز توصیه نمی شود .
  • نوشابه های گازدار دشمن اصلی این بیماری هستند از این رو نوشیدن آن ها ممنوع می باشد .
  • کشیدن سیگار و جویدن آدامس باعث می شود تا در بدن گاز تشکیل شود و مشکلات بسیاری برای بیماران ایجاد نماید .
  • برخی از حبوبات که نفاخ هستند باید پیش از مصرف حتما خیس خورده باشند ، از این رو بیمارانی که پس از مصرف حبوبات و سبزی هایی مانند تربچه، خانواده کلم، نخودفرنگی، کلم بروکلی و… احساس نفخ می کنند، برای جلوگیری از تولید گاز 24 ساعت قبل از مصرف حبوبات، حتما آن ها را خیس کنند و یا پوست آن ها را جدا کنند. چنانچه میوه ها و سبزیجات خام شما را آزار می دهد، می توانید آنها را به صورت آب پز یا پخته مصرف کنید. مصرف آب هویج و آب نارگیل برای بهبود مخاط روده بزرگ توصیه می شود.

برخی مواد غذایی که ممنوع می باشند :

  • شکر سفید
  • نان سفید
  • محصولات تهیه شده از آرد سفید گندم
  • غذاهای پرادویه
  • غذاهای پرنمک
  • چای پررنگ
  • قهوه یا نسکافه
  • غذاهایی که در ظرف های آلومینیومی پخته می شوند.

رعایت بهداشت مواد غذایی


از مصرف غذاهای فاسد شده و مانده باید جداً خودداری شود، حتی الامکان آب معدنی یا آب جوشیده شده و فاقد میکروب مصرف شود. سبزیجات و کاهو قبل از مصرف باید ضدعفونی شود.

آب: در طول روز به مقدار کافی آب نوشیده شود (1/2 ounce/ day× wt cpound)  تا به اصطلاح فرد به دهیدراتاسیون ( کم آبی) گرفتار نشود. مصرف مقادیر زیاد آب همچنین از یبوست جلوگیری می کند.

در واقع احتمال کم آب شدن به علت اسهال مزمن در این بیماری وجود دارد. اگر  مصرف آب همگام با اسهال و از دست دادن آب نباشد، کلیه ها دچار مشکل خواهد شد. به نظر می رسد تشکیل سنگ کلیه در بیماری کرون نیز به علت کم آب شدن مزمن بدن باشد.

از دست دان نمک و کم آب شدن بدن همچنین باعث احساس ضعف خواهد شد، بنابراین خصوصاً در هوای گرم که میزان از دست دادن آب و نمک از طریق پوست علاوه بر اسهال وجود دارد، فرد باید مقادیر متنابهی آب بنوشد.

تقریباً حدود 60-70% بدن شما ازآب تشکیل شده است. قسمت اعظم دستگاه گردش خون آبی است و ماهیچه ها، ریه ها و نفر دارای مقادیر فراوان آب است. بدن شما به آب نیاز دارد تا درجه حرارت بدن را تنظیم کند. آب که قسمت اعظم خون را در بر می گیرد باعث حرکت مواد غذایی و اکسیژن به کلیه ارگانها شده و مواد زائد را از بدن خارج می کند و مفاصل و ارگانهای دیگر بدن را محافظت می نماید. بدن انسان از طریق ادرار، عرق و تنفس آب از دست می دهد و اگر شما خیلی فعال باشید آب بیشتری را از دست می دهید. بنابراین برای داشتن بدنی سالم به مایعات به تعداد کافی بنوشید. بهترین انتخاب آب است. نوشیدنی های قند دار تعداد بیشتری کالری دارند و گروهی از نوشابه ها، مواد معدنی مفید برای بدن را نیز تأمین می کنند.

منابع:

دکترکورش صمدپور،gehrc.sums.ac.ir، دکترسلام tajrobiate1koliti ، clinicalmedicine.ir

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *