درمان سندرم روده تحریک پذیر با رژیم غذایی و تغذیه مناسب

سندرم روده تحریک پذیر یک اختلال شایع است که  بر روده بزرگ تاثیر می گذارد. سندرم روده تحریک پذیر معمولا باعث گرفتگی، درد شکمی، گاز، نفخ، اسهال و یبوست می شود. با این وجود علائم و نشانه های ناراحت کننده IBS آسیب دائمی به روده شما ایجاد نمی کند. خوشبختانه، سندرم روده تحریک پذیر بر خلاف بیماریهای جدی روده ای (مانند کولیت اولسراتیو و بیماری کرون) سبب التهاب و تغییرات در بافت روده و یا افزایش خطر برای سرطان روده بزرگ نمی شود. در بسیاری از موارد با (مواد غذایی، شیوه زندگی و استرس) می توانید سندرم روده تحریک پذیر را کنترل کنید.

علل


علاوه بر عوامل ایجاد کننده استرس، عواملی که موجب بدتر شدن علائم این بیماری میشوند شامل موارد زیر است:

  • مصرف بیش از اندازه ملین ها و مسهل ها
  • مصرف بیش از اندازه داروها و آنتی بیوتیک ها
  • مصرف تنباکو و کافئین
  • خوردن غذاهای سفت
  • نوشیدن زیاد چای، قهوه و الکل
  • اختلالات روحی و روانی
  • بیماری های معدی- روده ای و سابقه قبلی ابتلا به این بیماری ها
  • خواب نامنظم و عدم مصرف مایعات کافی

عوارض سندرم روده تحریک پذیر


سندرم روده تحریک پذیربرخلاف بیماری های التهابی روده ،زندگی فرد را تهدید نمی کند.و باعث سوء هضم و سوء جذب مواد مغذی نمی شود. سندروم روده تحریک پذیر انقباضات منظم کولون را سبب می شود. به طور طبیعی این امر می تواند دفع مدفوع را به فاصله نیم تا یک ساعت پس از صرف غذا سبب شود. در فرد مبتلا به سندرم روده تحریک پذیر (IBS) تمایل شدید به دفع می تواند زودتر روی داده و با درد، دل پیچه و اسهال همراه باشد.بسیاری از مردم می گویند که علائم آنها با خوردن برخی غذاها آغاز می شود. در نتیجه باید غذاهایی را که آغاز علائم را سبب می گردند، شناسایی نموده و از مصرف آنها خودداری کرد.

رژیم غذایی مناسب


تغییر رژیم غذایی علائم IBS را در ۵۰ تا ۷۰ درصد افراد بهبود می‌بخشد.عواملی که باعث بروز این سندرم می‌شود هنوز هم ناشناخته است. در برخی موارد این سندرم در نتیجه‌ی عفونت باکتریایی در ناحیه‌ی روده‌ها بروز می‌کند و در برخی موارد دیگر اختلالات مربوط به فلور روده باعث این مشکل می‌شود. عامل این سندرم هر چه که باشد مواد غذایی نامناسب و استرس باعث تشدید دردهای ناشی از سندرم روده‌های تحریک‌پذیر می‌شود.مواد غذایی مناسب برای کنترل گوارش به شرح زیر می باشد :

  • نوشیدن ۶ تا ۸ لیوان آب در روز: به ویژه اگر اسهال دارید این کار مفید است. مصرف نوشابه های کربونه می تواند به دلیل وجود گاز، ناراحتی را افزایش دهد.
  • خوردن مقدار بیشتر فیبر: فیبر غذایی اغلب در کاهش علائم IBS هم در بیماران مبتلا به اسهال و هم در مبتلایان به یبوست کمک کننده است. غلات و نان های سبوس دار، میوه ها و سبزیجات منابع غنی از فیبر هستند. آغاز یک رژیم غذایی غنی از فیبر می تواند تولید گاز و نفخ را برای چند هفته ای افزایش دهد. مکمل های غذایی می توانند در کاهش یبوست و نیز اسهال موثر باشند.
  • مصرف غذاهای حاوی باکتری های مفید از قبیل ماست یا مکمل های اسیدوفیل: برخی افراد مصرف این مواد را کمک کننده می یابند. تحقیقات نشان می دهد که افزایش باکتری های مفید می تواند به بازگشت تعادل فلور (محیط میکروبی) روده به وضعیت طبیعی یا پیشگیری از اتصال باکتری های مولد بیماری به دیواره روده پیشگیری کند.

درمان های مکمل


برخی مبتلایان به IBS درمان های مکمل را مناسب می یابند: درمان گیاهی شامل بابونه، نعنا و زنجبیل در کاهش درد دستگاه گوارش موثر شناخته شده است. این نکته اهمیت دارد که قبل از مصرف هر داروی گیاهی با پزشکتان مشورت کنید.

مکمل های غذایی حاوی باکتری های طبیعی روده نظیر اسیدوفیل ها و لاکتوباسیل ها که دو یا سه بار در روز مصرف شوند، می توانند در برقراری تعادل در میزان باکتری های طبیعی روده و کاهش گاز و نفخ موثر باشند.

جویدن آدامس و یا نوشیدن مایعات از طریق نی باعث بلعیدن هوا و در نتیجه تولید گاز بیشتری می شوند.

در زمان ها و فواصل منظم غذا بخورید: مقدار غذا کمتر و به دفعات بیشتر باشد. هیچ یک از وعده های غذایی را حذف نکنید. سعی کنید هر روز در زمان های مشخصی، وعده های غذایی خود را صرف کنید تا به عملکرد منظم روده های خود کمک کنید. چنانچه دچار اسهال هستید، خوردن وعده های غذایی کم حجم با تعداد بیشتر برایتان بهتر است، ولی اگر دچار یبوست هستید، خوردن مقادیر زیادی غذاهای پُرفیبر، در حرکت غذا در طول روده ها به شما کمک خواهد کرد.

مراقب محصولات لبنی باشید: اگر عدم تحمل لاکتوز دارید، سعی کنید ماست را جایگزین شیر کنید و یا از محصولات حاوی آنزیم لاکتاز استفاده کنید تا به هضم و شکستن قند لاکتوز در بدن  شما کمک کند. مصرف مقادیر کم محصولات لبنی و یا مصرف آن ها با دیگر غذاها نیز می تواند کمک کننده باشد. در برخی موارد نیاز است تا به طور کامل لبنیات را از برنامه غذایی خود حذف کنید. در این گونه مواقع حتماً مقادیر کافی پروتئین، کلسیم و ویتامین های گروه B  را از دیگر منابع غذایی دریافت نمایید.

ورزش کنید


ورزش منظم از قبیل قدم زدن می تواند استرس را کاهش داده و دفع مدفوع را تسهیل نماید. ماساژدرمانی نیز می تواند در کاهش اثرات استرس مفید باشد. هیپنوتیزم روش درمانی دیگری است که می تواند برای IBS مد نظر قرار بگیرد. هیپنوتیزم می تواند در کمک به مبتلایان به IBS در کنترل استرس و اضطراب و تقویت مهارت های مرتبط مدنظر قرار بگیرد. کارآزمایی های کنترل شده تصادفی متعدد نشان داده اند که هیپنوتیزم در بهبود کارکرد روده، کاهش درد و نفخ شکمی و ارتقای سلامتی موثر بوده است. این روش درمانی پرهزینه تر از داروهای سنتی است، اما بهبود با آن دوام بیشتری دارد.تسکین علائم با روش هایی چون تمرکز، درمان های بیوفیدبک، آرامش بخشی عضلانی و ماساژدرمانی گزارش شده است.

غذاهای محرک


از مصرف غذاهای مشکل زا و محرک اجتناب نمایید. اگر غذایی علائم بیماری شما را تشدید می سازد، آن را مصرف نکنید که معمول ترین آن ها عبارت هستند از: الکل، شکلات، نوشیدنی های حاوی کافئین مانند قهوه و سودا، داروهای حاوی کافئین، لبنیات، شیرین کننده مصنوعی مانند سوربیتول و مانیتول.

چنان چه نفخ مشکل شماست، غذاهایی را که این مشکل را تشدید می سازند، از برنامه غذایی خود حذف کنید که عبارت هستند از حبوبات، کلم، گل کلم و بروکلی. غذاهای چرب نیز در برخی از افراد ایجاد ناراحتی می کنند.

پیشگیری


هر کسی در زندگی، مشکل گوارشی ناشی از اضطراب و نگرانی را تجربه کرده است. ولی اگر مبتلا به سندرم روده تحریک پذیر باشید، مشکلات ناشی از استرس مانند درد شکمی و اسهال با تکرر بیشتر و شدت بیشتری همراه خواهند بود.

مشاوره: در بسیاری از موارد، مشاوره با یک روانشناس یا روانپزشک می تواند در کاهش استرس به شما کمک کند

تمرین های کسب آرامش تدریجی: این تمرین ها به آرام کردن تک تک ماهیچه های بدن کمک می کنند. ابتدا با انقباض ماهیچه های کف پای تان شروع کنید و بعد با تمرکز و به آرامی تمام تنش های موجود را بیرون کنید. بعد نوبت به انقباض و ریلکس کردن ماهیچه های پشت پا می رسد.

تنفس عمیق: بیشتر بزرگسالان از ناحیه قفسه سینه خود نفس می کشند، ولی اگر از دیافراگم خود نفس بکشید، آرام تر خواهید بود.

منابع:

تبیان،دکترعلی‌غیور،راسخون،دکترپریسامیرشجاعی،رژیم‌سلامتی،novindiet

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *