رژیم غذایی برای درمان ورم و التهاب معده (گاستریت)

ورم معده التهاب آستر معده است عوامل زیادی سبب التهاب معده می شوند در اغلب موارد باکتری ها مانند هلیکوباکتر پیلوری (عامل زخم معده)، برگشت صفرا به داخل معده،  یک اختلال اتوایمون، مصرف طولانی مدت داروهای ضد التهاب مانند ایبوپروفن سبب اتهاب معده می شود در برخی موارد پوشش معده به مرور خرده می شود و سبب زخم در معده و ابتدای روده کوچک می شود اگر التهاب معده به صورت ناگهانی رخ دهد التهاب حاد و اگر به تدریج ایجاد شود التهاب مزمن گفته می شود در اغلب موارد التهاب نمی تواند به پوشش معده آسیب برساند.

علائم ورم معده


علائم ورم معده مانند ( سوءهاضمه، سوزش معده، درد شکم، سکسکه، از دست دادن اشتها، تهوع، استفراغ ( استفراغ از خون یا ماده ای که به نظر قهوه ای رنگ باشد ) و مدفوع تیره ) می باشد.

علل ورم معده


ورم معده می تواند به علت عفونت، سوزش، اختلالات خود ایمنی ( حمله اشتباه سیستم ایمنی بدن به معده )، جریان برگشت صفرا به معده ( رفلاکس صفرا ) ایجاد شود. عفونت ها در اثر باکتری ( معمولا هلیکوباکتر پیلوری )، ویروس ( ویروس هرپس سیمپلکس )، انگل، قارچ ایجاد می شوند. تعدادی ار عوامل مانند ( استفاده طولانی مدت از ضد درد های غیر استروئیدی مانند ایبوپروفن ( Advil, Moterin ) یا ناپروکسن ( Aleve )، استفاده از الکل، کشیدن سیگار، استفراغ مزمن، قهوه و نوشیدنی های اسیدی، افزایش اسید معده ( به علت استرس )، خوردن یا نوشیدن مواد سوزاننده یا خورنده ( مانند سموم )، تروما ( مانند پرتو درمانی و یا پس از بلعیدن یک جسم خارجی ) و علل نادری مانند بیماری های سیستمیک مانند ( کرون، سارکوئیدوز ) سبب ورم معده می شوند.

چه غذاهایی می‌توانند باعث ایجاد التهاب معده شوند؟


محیط معده اسیدی و با pH بین 3 تا 5 است. این محیط اسیدی به میکروب‌ها اجازه رشد و فعالیت نمی‌دهد. حال اگر غذایی، ماهیت اسیدی داشته باشد، میزان اسیدیته معده را بالاتر می‏برد.

اسید زیاد روی دیواره معده اثر می‌گذارد و باعث ایجاد التهاب معده می‏شود. مهم‌ترین موادی که اسیدیته معده را افزایش می‏دهند ادویه‌ها، ترشی‌ها، نوشابه‌های گازدار، انواع شکلات، قهوه و… هستند. مصرف گوشت فراوان، غذاهای چرب، انواع غذاهای شور و دودی، مصرف مواد غذایی که در آنها سلنیوم یا ویتامین‌های کمی وجود دارد، خوردن غذاهای مانده و بیرون از یخچال نگهداری شده که امکان آلودگی آنها افزایش می‌یابد نیز باعث ایجاد التهاب معده می‌شود.

نقش تغذیه در درمان


توصیه‌های تغذیه‌ای شامل آهسته خوردن، کامل جویدن و عدم افراط در خوردن و نوشیدن و همچنین کاهش استرس می‌باشد. در افراد دچار زخم معده نیز، همچون سایر بیماری‌های گوارشی، عدم مصرف غذاهای محرک و آبکی، نخوردن حجم زیاد غذا در یک وعده و خودداری از دریافت مقدار زیادی چربی، قند، قهوه، ادویه‌جات و مصرف الکل توصیه می‌گردد. در این بیماران وضعیت ویتامین B12 نیز مورد بررسی قرار می‌گیرد؛ چرا که کمی ترشح فاکتور داخلی و تغییر در مقدار ترشح اسید معده می‌تواند موجب سوء جذب این ویتامین شود.

از جمله پرهیز غذایی و رژیم غذایی مناسب ورم معده می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • در فواصل زمانی مشخص و تنها هنگامی غذا بخورید که گرسنه هستید.
  • هر سه ساعت یک‌بار یک وعده غذایی سبک میل کنید.
  • آب فراوان بنوشید.
  • به بیماران مبتلا به ورم معده توصیه می‌شود تا مواد مغذی و غذاهای بدون ادویه و با هضم آسان میل کنند.
  • شام سبک میل کنید.
  • رژیم غذایی کم‌چرب، متعادل و سرشار از میوه، سبزی و غلات شامل موز، سیب، برنج سفید و … داشته باشید.
  • میزان اسید‌های چرب ترانس، موجود در موادی چون کلوچه‌های کره‌ای، کیک، دونات و انواع شیرینی‌ها، را کاهش دهید.
  • از آشامیدن آب بیش از اندازه هنگام غذا خوردن یا بلافاصله پس از اتمام غذا بپرهیزید. دست کم نیم ساعت تا یک ساعت پس از صرف غذا آب بنوشید.
  • مصرف میوه‌هایی مانند موز، سیب، گیلاس، زغال اخته، سبزیجاتی مانند سبزی‌های دریایی، سبزی‌های با برگ سبز تیره، سبزی‌ با پوست، سالادهای سبزی، فلفل شیرین، کدو مسما، گوشت‌هایی مانند گوشت بدون چربی، فرآورده‌های لبنی نظیر فرآورده‌های بدون چرب یا کم‌چرب لبنی از جمله توفو، غلاتی مانند نان‌های سبوس‌دار، سبوس گندم، برنج تیره (سفید نشده)، روغن‌ها و چربی‌هایی چون روغن زیتون و روغن سبزیجات برای بیماران مبتلا به ورم معده مفید است.

مصرف الکل و استعمال دخانیات چه نقشی در ایجاد التهاب معده دارند؟


مصرف الكل می‌تواند باعث ایجاد گاستریت‌های الكلی یا تورم الكلی ‌شود. این نوع گاستریت‌ها حتی باعث بروز خونریزی یا زخم‌های گوارشی می‏شود. استعمال دخانیات نیز تاثیر بسزایی در ایجاد التهاب معده دارد. بد نیست بدانید دیواره معده ضمن اینكه بسیار مستحكم است، بی‌كربنات نیز ترشح می‌كند. بیكربنات اثر اسید روی دیواره معده را خنثی می‌كند اما كشیدن سیگار ترشح بیكربنات را از دیواره معده كاهش می‌دهد. در نتیجه اسیدمعده به دیواره‌ها آسیب وارد می‌كند و باعث ایجاد التهاب یا زخم می‌شود. از طرفی درمان افرادی كه همچنان به سیگار كشیدن خود ادامه می‌دهند، سخت‌تر است و عود مشكلات معده نیز در آنها بیشتر دیده می‌شود.

مکمل‌ها


مولتی ویتامین‌های روزانه که شامل ویتامین‌های آنتی اکسیدان (A، C، E، B) و مواد معدنی منیزیم، کلسیم، روی و سلنیوم باشد مصرف کنید.

اسید چرب امگا ۳ مانند روغن ماهی، یکی دو کپسول روزانه یا ۱ قاشق سوپخوری روغن ماهی سه بار در روز بخورید زیرا ممکن است سبب کاهش التهاب معده شود. البته روغن ماهی ممکن است خطر خونریزی معده را افزایش دهد. اگر آسپیرین یا داروی ضد انعقاد مصرف می‌کنید قبل از مصرف روغن ماهی با پزشکتان در میان بگذارید (نه فقط برای این مورد، به طور کلی برای مصرف هر نوع دارو و مکملی باید با پزشک مشورت کنید)

مکمل پروبیوتیک حاوی (لاکتوباسیلوس اسیدوس) ممکن است به سرکوب عفونت هلیکوباکترپیلوری کمک کند و به حفظ تعادل بین باکتری‌های خوب و مضر در دستگاه گوارش کمک کند افرادی که بدنشان ضعیف شده است یا در حال مصرف داروهای سرکوبگر ایمنی هستند پروبیوتیک‌ها تحت نظر مستقیم پزشک مصرف کنند.

منابع:

رژیم سلامتی، جام‌جم‌آنلاین، پارس‌ناز، شبکه‌خبری‌زمان، سلامت نیوز، تبیان، دکتررضادوست

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *