رژیم غذایی برای درمان پر کاری تیروئید

غده تیروئید مسئول تولید و ترشح هورمون‌هایی به نام‌های تیروکسین (T4) و تری‌یدوتیرونین (T3) است، که میزان سوخت و ساز بدن یا سرعت مصرف انرژی و سرعت رشد و بلوغ را تنظیم می‌کند. به طور کلی ترشح منظم این هورمون‌ها بسیاری از اعمال و ساختار بدن را از میزان ضربان قلب گرفته تا ساختار پوست، تحت تأثیر قرار می‌دهد. به علاوه هورمون ‌کلسیتونین که در سوخت و ساز کلسیم و فسفر شرکت می‌کند نیز از این غده ترشح می‌شود.

علایم پركاری تیروئید


كاهش وزن سریع، علی‌رغم افزایش اشتها و حتی مصرف زیاد غذا، بی‌حوصلگی و تحریك‌پذیری شدید، كاهش تمركز، ایجاد حالات و تنش‌های عصبی، اضطراب و نگرانی، اختلال خواب، افزایش ضربان قلب و تپش قلب به دنبال انجام كارهای معمول، افزایش فشار خون، تعریق بیش از حد ضعف عضلانی، لرزش و تنش‌های غیرارادی، خصوصاً در دستان و انگشتان، بر هم خوردن عادت ماهیانه و كاهش خونریزی در بعضی از افراد، مشكلات بینایی و بیرون‌زدگی غیرطبیعی كره‌ چشم یا اگزوفتالمی، گواتر یا بزرگ‌شدن غده‌ تیروئید، افزایش حساسیت و تحریك‌پذیری نسبت به گرما، تغییر حركات طبیعی روده‌ بزرگ، اسهال و یبوست و ریزش مو از علائم پرکاری تیروئید می باشد.

رژیم غذایی مناسب


عملکرد طبیعی غده تیروئید به عوامل متعددی از جمله عملکرد صحیح هیپوتالاموس، غده هیپوفیز، دریافت کافی ید و تبدیل هورمون تیروکسین به تری‌یدوتیرونین بستگی دارد هنگامی که هر یک از عوامل فوق به هر دلیلی، از تعادل خارج شوند، فرد، مبتلا به پرکاری تیروئید و کم‌کاری آن خواهد شد. اختلال در میزان تولید و ترشح هورمون‌های تیروئید از شایع‌ترین بیماری‌های مربوط به غده تیروئید است. در این نوشتار سعی شده است، ضمن بیان کلیاتی نسبت به ماهیت و علائم این دو بیماری، توضیحات ساده اما کاربردی و دقیقی، پیرامون نکات تغذیه‌ای بسیار ضروری، که لازم است مبتلایان به هر یک از این بیماری‌ها نسبت به آن، آگاهی دقیقی داشته باشند، خدمت خوانندگان محترم ارائه گردد.

مواردی که باید هنگام مصرف هورمون های تیروئیدی رعایت نمایید:

  • مصرف آجیل
  • مصرف آرد سویا
  • کنجاله پنبه دانه
  • مکمل های حاوی آهن و یا مولتی ویتامین های حاوی آهن
  • مکمل های کلسیمی
  • ضداسیدهای حاوی آلومینیوم یا منیزیم
  • بعضی از داروهای درمان زخم های گوارشی
  • بعضی از داروهای کاهش کلسترول از قبیل آنهاییکه حاوی کولوراستامین (cholestyramine) و کولستیپول (colestipol) می باشند.
  • بیماران مبتلا به کم‌کاری تیرویید باید از مصرف زیاد مواد غذایی گوآتروژن (گوآترزا) پرهیز کنند: انواع کلم، شلغم، بادام زمینی و سویا.
  • سویا می‌تواند مانع جذب کافی داروهای تیرویید شود؛ بنابراین باید در مصرف آن احتیاط كرد.
  • تنظیم کالری دریافتی برای جلوگیری از افزایش وزن نیز برای آنهایی كه به كم‌كاری تیرویید دچارند، ضروری است.
  • مصرف منظم منابع غنی از فیبر (سبزی‌ها و میوه‌هایی مانند انجیر، آلو، سیب و مرکبات و حتی حبوبات و غلات سبوس‌دار) برای برطرف شدن یبوست به این بیماران توصیه می‌شود.
  • نوشیدن آب (حداقل روزی 8 لیوان) به این بیماران توصیه می‌شود
  • اطمینان نسبت به تأمین مقادیرکافی ویتامین های C ، A، E و ویتامین های گروه B به ویژه B2 ، B3 ، B6 که برای تولید هورمون تیروئید ضروری هستند لازم است.

مکمل‌ها


  • منابع مناسب ویتامین C: توت فرنگی، آناناس، هندوانه، موز ، سیب زمینی و هلو .
  • منابع مناسب ویتامین A: جگر، تخم مرغ ، ماهی های روغنی، سبزی های سبز رنگ ( به جز گیاهان خانواده ای کلم )، سبزی ها و میوه های زرد و نارنجی رنگ. هر چه این میوه ها و سبزی ها پررنگ تر باشند غلظت ویتامین در آنها بیشتر است.
  • منابع مناسب ویتامین E: روغن های گیاهی،مغز دانه ها ( به جز بادام زمینی ) وغلات.
  • منابع مناسب ویتامین B: غلات سبوس دار، گوشت گاو، گوشت ماکیان و ماهی .
  • استفاده از منابع مناسب غنی از روی، نظیر غذاهای دریایی، گوشت قرمز، گوشت ماکیان و غلات سبوس دار.
  • استفاده از مکمل مولتی ویتامین و املاح در کنار منابع غذایی بالا.
  • مصرف منظم منابع غنی از فیبر، نظیر سبزی ها، میوه هایی مانند انجیر، آلو، سیب ، مرکبات، همچنین حبوبات و غلات سبوس دار، برای برطرف شدن یبوست.
  • نوشیدن آب به مقدارکافی (حداقل 7 لیوان) بسیار ضروری است.
  • پرهیز از مصرف قند های ساده مانند قند و شکر، شیرینی جات و …
  • پرهیز از مصرف زیاد نوشیدنی های کافئین دار، میانه روی در مصرف فرآورده های شیری و گندم.
  • استفاده از منابع غنی از آهن مانند جگر، گوشت قرمز و غلات غنی شده با آهن، به ویژه در افرادی که دارای کم خونی ناشی از فقر آهن نیز می باشند.
  • استفاده از منابع غنی B12 مانند جگر گاو، جگر مرغ، گوشت گاو، ماهی قزل آلا به ویژه در افرادی که دارای کم خونی ناشی از کمبود این ویتامین هستند. عدم توجه به کم خونی با هر منشائی که باشد، در تشدید ضعف و خستگی و بسیاری از علایم دیگر مؤثر خواهد بود.

با توجه به آن چه که ذکر شد، اصلاح رژیم غذایی با توجه به نوع بیماری تیروئید بسیار مهم است.در ضمن باید در نظر داشته باشید که در پرکاری و کم کاری تیروئید، رژیم غذایی هرگز نمی توان جایگزین درمان دارویی باشد؛ بلکه باید به عنوان یک اقدام تکمیلی بسیار مفید همراه با درمان دراویی در طول زندگی مورد توجه قرار گیرد.

منابع:

تبیان، راستینه، دکتر کرمانی، بیتوته، آکاایران

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *