رژیم غذایی درمان بیماری دیورتیکولیت

بیماری‌ دیورتیکولی‌ دیورتیکولوز یا همان‌ بیماری‌ دیورتیکولی‌ عبارت‌ است‌ از وجود بیرون‌زدگی‌های‌ کوچک‌ کیسه‌ مانند (دیورتیکول‌) در دیواره‌ روده‌ بزرگ‌. وجود این‌ دیورتیکول‌ها ممکن‌ است‌ علامتی‌ به‌ همراه‌ نداشته‌ باشد. دیورتیکولیت‌ نیز یعنی‌ التهاب‌ دیورتیکول‌. دیورتیکولوز مسری‌ یا سرطانی‌ نیست‌. در 40%ـ30% افراد بالای‌ 50 سال‌ این‌ دیورتیکول‌ها وجود دارند. با گذشت‌ هر دهه‌ از زندگی‌ به‌ تعداد آنها افزوده‌ می‌شود.

علائم

  • این بیماری اغلب بدون علامت است.
  • دل پیچه یا حساسیت به لمس در طرف چپ شکم که با دفع گاز یا اجابت مزاج بهبود می یابد.
  • گاهی در مدفوع خون قرمز روشن وجود دارد. دیورتیکول های غیرعفونی گاهی خونریزی می کنند و گاهی با یبوست همراهند. البته علت دقیق این بیماری به خوبی شناخته نشده، ولی مطالعات حیوانی و انسانی این اختلال را به یبوست و افزایش فشارهای داخلی کولون به مدت طولانی مرتبط دانسته اند.
  • این بیماری گاهی با علائمی همچون تب و تهوع نیز همراه است.
  • علل به وجود آورنده این بیماری در حال حاضر ناشناخته هستند، اما تا حدی ارثی است.
  • شواهد تازه ارایه شده نشان می دهند که رژیم غذایی کم حجم حاوی مواد غذایی فرآوری و پالایش شده (غذاهای فرنگی ) شاید در تشکیل دیورتیکول موثر باشد. به علت کم حجم بودن غذا، در قسمت سیگمویید روده بزرگ اسپاسم ایجاد می شود و فشار داخل این قسمت از رود بزرگ بالا می رود. سرانجام به علت وارد آمدن فشار زیاد، بافت پوششی داخل روده بزرگ به شکل کیسه هایی کوچک از دیواره روده بزرگ بیرون می زند.
  • دربیماری دیورتیکولیت و دوره های حاد بیماری دیورتیکولوز رژیم کم فیبر/ کم باقیمانده کاربرد دارد.

برای تنظیم این رژیم نکات زیر را به خاطر بسپارید:

  • فیبر رژیم غذایی را به کمتر از 20 گرم در روز کاهش دهید.
  • از برچسب های غذایی برای آگاهی از میزان فیبر موجود استفاده کنید.
  • از سبزیجات و میوه حات فیبروز و خام پرهیز کنید.
  • از مصرف حبوبات ، مغزیجات و دانه ها اجتناب کنید.
  • مصرف شیر را به 2 لیوان در روز کاهش دهید.
  • از غذاهای پر ادویه بپرهیزید.
  • غذاهای پرچرب را محدود کنید.
  • این نوع رژیم تنها تا زمانی که دیورتیکولیت برطرف شود ادامه خواهد داشت.

رژیم غذایی و بیماری دیورتیكولیت

تحقیقات نشان داده‌اند به احتمال زیاد رژیم غذایی در رشد دیورتیکول‌ها موثر است و محققان به این نتیجه رسیده‌اند که  کمبود فیبر در برنامه غذایی تاثیر بسزایی در این بیماری دارد. در کشورهایی که مصرف فیبر در آنها بالاست، بروز این بیماری کمتر به چشم می‌خورد. برای مثال، بیماری دیورتیکولیت در آفریقا و آسیا کمتر شایع است و بیشتر در کشورهای غربی مانند ایالات متحده دیده می‌شود به طوریکه 40 درصد افراد بالای 60 سال به آن مبتلا شده‌اند.

  • فیبر و پیشگیری از دیورتیكولیت: بر اساس مطالعات انجام شده، مصرف فیبر زیاد  و چربی کم محافظی در برابر این بیماری است و شاید مصرف فیبر زیاد مهم‌تر از چربی کم باشد. ممکن است نقش فیبر به جلوگیری از یبوست برگردد، زیرا افزایش فشار در داخل روده بزرگ خود ممکن است شما را در معرض خطر این بیماری قرار دهد، زیرا بعلت وارد آمدن فشار زیاد، بافت پوششی داخل روده بزرگ به شکل کیسه‌های کوچک از دیواره روده بزرگ بیرون می‌زند.
  • هنگامی که ما از نقش برنامه غذایی صحبت می‌کنیم، منظورمان هم رعایت نکاتی برای پیشگیری و هم راه‌هایی برای عود نکردن بیماری است. از هم اکنون باید به فکر اصلاح رژیم غذایی خود و مصرف فیبر بیشتر باشید و اضافه کردن فیبر را بتدریج شروع کنید تا بدن با آن تنظیم شود. میوه‌ها و سبزیجات منابع خوبی برای شروع هستند، سپس مصرف فیبر را با غلات سبوسدار و پروتئین‌های گیاهی مانند حبوبات افزایش دهید. برای یافتن منابع خوب دیگر از فیبر با پزشک خود و یا یک مشاور تغذیه صحبت کنید.
  • اغلب افرادی که به بیماری دیورتیکول مبتلا هستند ممکن است به بیماری دیابت هم مبتلا باشند بنابراین توصیه می شود از حبوبات (نخود، لوبیا، عدس، لپه، باقلا)، سبوس و سبوس گندم و جو سبزیجات (مانند گل کلم، هویج و نخودسبز) میوه های تازه بخصوص سیب، گلابی و میوه های خشک مانند کشمش و برگه زردآلو گردو، فندق، بادام و غلات (بخصوص حبوباتی از قبیل عدس و لوبیا قرمز) استفاده روزانه از سالاد و کاهو همراه با یک قاشق غذاخوری سبوس گندم بعلاوه روغن زیتون و آب لیمو استفاده شود.
  • مغزها و دانه‌ها: بهتر است افراد مبتلا به دیورتیکولوز مواد غذایی مثل دانه ها و مغزها را بصورت آسیاب شده مصرف کنند و یا به خوبی بجوند، چرا که در غیر اینصورت این دانه‌ها ممکن است که در حفرات دیورتیکول‌ها باقیمانده و باعث بروز التهاب و دیورتیکولیت گردند.
  • به طور کلی، اگر همیشه قبل از خوردن به چیزی که می‌خورید فکر کنید، کمتر دچار این گونه بیماری‌ها می‌شوید. انتخاب مواد غذایی طبیعی و پرفیبر بهترین راه حل برای پیشگیری از بیماری‌ها است.

پیشگیری

برای پیشگیری از بروز دیورتیکولیت به توصیه های زیر عمل کنید:

  • به طور منظم ورزش کنید: انجام ورزش به عملکرد طبیعی روده ها کمک می کند و باعث کم شدن فشار در جداره های روده بزرگ می شود. سعی کنید در اکثر روزهای هفته حداقل 30 دقیقه ورزش کنید.
  • فیبر بیشتری بخورید: غذاهایی با فیبر بالا مانند میوه و سبزیجاتو حبوبات باعث نرم شدن مواد زاید در روده( که به مدفوع تبدیل می شوند) می شود  و این موارد به راحتی در طول روده حرکت می کند . این امر باعث کاهش فشار به جداره روده می شود.
  • مایعات فراوان بنوشید: فیبر موجود در غذا با جذب مایعات می تواند عمل کند و باعث نرمو حجیم شدن مدفوع شود. بنابراین اگر به اندازه کافی مایعات ننوشید فیبر موجود در غذا می تواند باعث یبوست شود.

منابع:

آفتاب آنلاین، گیتی بهدادپور،‌ دانشنامه رشد، مجله خبری دوادرمان، تبیان، روزنامه پزشکی ایران

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *