سوء جذب غذا: درمان سوء هاضمه با رژیم غذایی

سوءهاضمه وقتی پیش می‌آید که دستگاه گوارش توانایی تبدیل غذا به مواد محلول ساده و قابل جذب در خون را ندارند. هنگامی که چنین می‌شود، غذا هضم نشده باقی می‌ماند و مشکلاتی را برای فرد بوجود می‌آورد. بعضی از مشکلات سوءهاضمه شامل یبوست، اسهال، نفخ معده، درد معده و این قبیل ناراحتی‌ها است.

علایم سوء هاضمه

زبان پر بار ، آروغ ترش ، وجود بی اشتهایی و قولنج ، شکم درد ، سردرد ، قی و استفراغ ، نفخ شکم – سنگینی معده .

علل

  • تند خوردن و نجویدن
  • پرخوری
  • ته بندی کردن در اواسط غذا
  • خوردن غذاهای سنگین
  • خوردن ادویه – سرکه – چای – قهوه – شراب زیاد
  • خوردن غذاهای ناسازگار مانند خوردن چای روی غذای گوشتی چرب
  • نوشیدن آب در موقع نامناسب لااقل یک ساعت بعد از غذا . بایستی نوشید آن هم به مقدار کم در صورتی که میوه پر آب خورده باشید . اگر آب ننوشید بهتر است، نوشیدن آب زیاد علاوه بر اینکه عمل هضم را متوقف می کند . فعالیت ترشحات معده را ضعیف می گرداند . در نتیجه غذا با اندازه کافی هضم نگشته از معده دفع می گردد و بدین سان مواد مغذی که باید جذب شود دفع میشود.

رژیم غذایی مناسب

  • ماهی و گوشت پرندگان: گوشت انواع ماهی و پرنده ها، سبک ترین و قابل هضم ترین نوع گوشت برای دستگاه گوارش هستند و برای هضم هیچ فشاری به سیستم گوارشی وارد نمی کنند. به همین دلیل هم اگر اهل غذاهای گوشتی هستید، برای دریافت انواع چربی ها و اسیدآمینه های ضروری بدن، بهتر است انواعی از گوشت ماهی ها و پرنده ها را در برنامه غذایی هفتگی خود بگنجانید.
  • غلات سبوس دار: غلات سبوس دار یا قهوه ای، حجم بالایی از فیبر را در خود جای داده اند و از این رو، می توانند به هضم بهتر مواد غذایی در دستگاه گوارش کمک کنند و احساس سیری طولانی تری هم به شما بدهند. یادتان باشد مصرف روزانه غلات سبوس دار، احتمال ابتلا به یبوست های مزمن را تا حد قابل قبولی کم می کند .
  • زنجبیل: یکی از بهترین چاشنی های غذایی برای دستگاه گوارشی، زنجبیل است. زنجبیل می تواند باعث پیشگیری یا درمان حالت تهوع، استفراغ، نفخ و کولیت شود و اشتهای افراد لاغر و بدغذا را هم بالا ببرد.
  • ماست: ماست، حاوی میلیاردها باکتری مفید برای دستگاه گوارش است که می تواند به هضم بهتر مواد غذایی کمک و سلامت سیستم گوارشی را حفظ کند. از این رو، مصرف روزانه حداقل 3 لیوان ماست در وعده ها و میان وعده های غذایی توصیه می شود .
  • موز: موز، دارای پتاسیم بالایی است و می تواند به حفظ تناسب بین آب و الکترولیت های بدن کمک کند. به علاوه، فیبر بالای موجود در این میوه پرطرفدار، به هضم بهتر مواد غذایی در دستگاه گوارش کمک می کند و میتواند با نگه داشتن آب در خود، باعث بهبود اسهال در افراد مبتلا به این بیماری شود .

غذاهای محرک

  • روغن های جامد: روغن های جامد و هیدروژنه، منبع دریافت اسیدهای چرب ترانس هستند. به همین دلیل هم گنجاندن آنها در برنامه غذایی روزانه می تواند خطر افزایش چربی بد خون، کاهش چربی خوب خون، بالا رفتن کلسترول خون و افزایش احتمال ابتلا به سرطان معده و کولون را به شدت افزایش بدهد. از این رو، توصیه می شود برای پخت و پزهای خود از روغن های مایع گیاهی و مخصوص پخت و پز و برای سرخ کردن هم از روغن های گیاهی حاوی آنتی اکسیدان کمک بگیرید. هنگام خرید روغن های مصرفی، حواستان باشد روغن شما دارای اسید چرب ترانس زیر 2 درصد باشد .
  • شیر: اگر شما هم جزو آن گروه از افرادی هستید که عدم تحمل لاکتوز دارید، مصرف انواع لبنیات، مخصوصا شیر می تواند مشکلات گوارشی فراوانی مانند نفخ، دل پیچه و اسهال برایتان ایجاد کند. اگر می خواهید از دریافت کلسیم موجود در لبنیات محروم نشوید، می توانید هر یک لیوان شیر را همراه با یک قرص لاکتاز مصرف کنید یا حجم ماست، پنیر، دوغ و کشک را در برنامه غذایی خود بالا ببرید .
  • گوشت قرمز: از آنجایی که بیشتر انواع گوشت های قرمز حاوی مقدار زیادی چربی اشباع هستند، مصرف مداوم و بی رویه آنها می تواند خطر ابتلا به سرطان کولورکتال را بالا ببرد. به علاوه، گوشت های قرمز دیرهضم هستند و می توانند برای ساعت های طولانی باعث ایجاد حس پری و سنگینی سر دل شوند. از این رو، بهتر است مصرفشان را به حداکثر 200 تا 300 گرم در طول هفته محدود کنید و فقط هم از گوشت های قرمزی که چربی آنها کاملا گرفته شده، استفاده کنید .
  • گوشت های فرآوری شده: گوشت های فرآوری شده ای مانند سوسیس، کالباس، همبرگر و انواع ناگت، حجم بالایی از چربی های اشباع، سدیم و نیترات را در خود جای داده اند و مصرف مداوم آنها می تواند علاوه بر ایجاد ریفلاکس و سوءهاضمه، خطر ابتلا به سرطان کولون و معده را هم به شدت افزایش بدهد. از این رو، بهتر است مصرف گوشت های فرآوری شده را به حداکثر 2 مرتبه در طول ماه محدود کنید .
  • فلفل قرمز: مصرف مداوم فلفل قرمز که جزو ادویه های پرطرفدار است، می تواند خطر ابتلا یا تشدید نشانگان روده تحریک پذیر و سوزش سر معده را همراه داشته باشد. از این رو، باید مصرف آن را در حد طعم دادن به غذا محدود کنید .
  • چای، قهوه و نوشابه های گازدار: انواع نوشیدنی های حاوی کافئین مانند چای، قهوه و نوشابه های گازدار می توانند باعث ایجاد یا تشدید ریفلاکس و دل پیچه شوند. مصرف این نوشیدنی ها باید محدود و با فاصله ای حداقل 1 ساعته از وعده های اصلی غذایی باشد.
  • شکلات: مصرف شکلات می تواند باعث تشدید مشکلات گوارشی افراد مبتلا به نشانگان روده تحریک پذیر شود. به علاوه، شکلات حاوی کافئین است و زیاده روی در مصرف آن می تواند احتمال ابتلا به دل پیچه، نفخ و اسهال را هم بالا ببرد.
  • ذرت: انواع ذرت کبابی یا بخارپز، دارای فیبری به نام سلولز هستند که دستگاه گوارش ما انسان ها، هیچ آنزیمی برای هضم آن ندارد. به همین دلیل هم احساس سنگینی و پری سر دل یا دل درد و نفخ پس از خوردن ذرت ها کاملا طبیعی است. از این رو، بهتر است حجم و تعداد دفعات مصرف ذرت را در طول هفته و در برنامه غذایی خود کاهش دهید .

غذاهای گیاهی برای رفع سوءهاضمه

  • سرکه سیب: مصرف این سرکه آنزیم‌ها، پروبیوتیک‌ها و آمینو اسیدهای مفیدی به غذا وارد می‌کند که هضم را بهتر کرده، سوزش معده را آرام کرده
  • تخم شربتی: خاصیت التیام بخشی این دانه وقتی زیاد می‌شود که در آب خیسانده شود. در این صورت مثل سیم ظرفشویی بدون آنکه مایع مفید معده را تخلیه کند، معده را از نشانه‌های بد برای روده و معده پاک می‌کند.
  • سبزی‌های تخمیری: این سبزی‌ها باکتری بد و مخمر را مهار کرده خاصیت اسیدی امعاء را تغییر داده و از رشد بیش‌ازاندازه باکتری‌های بد، کپک‌ها و قارچ جلوگیری می‌کند. یکی از رایج‌ترین این سبزی‌ها کلم ترش است.
  • آلوئه ورا: التیام زخم معده، سندروم روده تحریک‌پذیر، بیماری کرون، ورم مخاط روده بزرگ و دیگر اختلالات هاضمه، درمان و پیشگیری از عفونت‌های قارچی و انگلی، تخفیف یبوست و کاهش و برگرداندن رفلاکس معده از جمله فواید آلوئه ورا برای هضم است.
  • سیر: به دلیل خواص ضد باکتری، ضدویروس و ضد قارچی خود تغییردهنده خوبی برای اکولوژی داخلی بدن است و تمامی موجودات زنده کوچکی که سیستم هضم ما را دچار مشکل می‌کنند از بین می‌برد.

پیشگیری از سوءهاضمه

  • اگر غذا سنگین است، مانند غذاهای گوشتی، آن را با سالاد یا سبزیجات میل کنید.
  • غذاها را خیلی سرد یا خیلی داغ میل نکنید.
  • حداقل چهار ساعت بین وعده‌های غذایی فاصله بگذارید.
  • با شادی غذا بخورید.
  • بر غذایی که می‌خورید تمرکز کنید.
  • بیش از حجم معده‌تان غذا نخورید (پرخوری نکنید).
  • غذاهای نامناسب و ناسازگار نخورید.
  • اگر بعضی از غذاها با بدن شما سازگار نیست از خوردن آن پرهیز کنید. و در انتخاب غذا دقت کنید.
  • از خوردن غذاهای خیلی پخته یا خیلی خام یا غذاهایی که دوست ندارید بپرهیزید.
  • در زمان خوردن وعده‌های غذایی نظم داشته باشید.

منابع:

asanteb.com، پارسی طب، نمناک، بیتوته‌، دکتر سید امیر منصور رضا دوست

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *