شمارش واحد کربوهیدرات در رژیم افراد دیابتی

بیماری دیابت، به ویژه دیابت نوع 2 یکی از رایج ترین بیماری های سوخت وسازی در جامعه مدرن امروزی است. شیوع این بیماری ا ز معضلات بهداشتی حال حاضر می باشد. عوامل زیادی در بروز دیابت نوع 2 دخالت دارند و نقش چاقی و اضافه وزن در این میان برجسته است. علت بروز این عارضه، کاهش حساسیت سلول های بدن به انسولین است و همین شرایط موجب افزایش مقادیر قند خون می گردد. چاقی به ویژه چاقی شکمی با افزایش مقاومت به انسولین همراه است. اصلاح عادات غذایی و پرداختن به فعالیت ورزشی منظم نقش بسیار مهمی در پیشگیری و نیز مدیریت بیماری دیابت نوع 2 دارد. یکی از راهبردهای مهم و کاربردی در بحث برنامه غذایی ویژه بیماران دیابتی، شمارش واحدهای کربوهیدراتی در طول روز است. در ادامه به مطالبی در این زمینه اشاره خواهد شد.

شمارش کربوهیدرات چیست؟

شمارش کربوهیدرات به معنی داشتن آگاهی کامل از مقدار کربوهیدرات خورده شده در طول روز است. کربوهیدرات ها در نان ها و نشاسته ها، مواد لبنی، میوه جات، سبزیجات، قندها، و شیرینی ها پیدا می شوند. کربوهیدرات ها پس از خورده شدن، در بدن شما به قند خون (گلوکز) تبدیل می شوند. شما می توانید با تنظیم قند خونتان در محدوده ی هدفِ دیابتی ها، از بروز مشکلات احتمالی در کلیه، چشم، رشته های اعصاب، یا قلب پیشگیری کنید.

افراد مبتلا به دیابت ممکن است از غذاهای حاوی قند به مقدار کمی استفاده کنند. اما، غذاهای حاوی قند می بایست در محاسبه ی مقادیر مُجازی که برای هر وعده یا میان وعده ی غذایی تعیین شده اند گنجانده شوند. یک فرد دیابتی برای کنترل قند خونش، می بایست هر روز و در زمان مشخص، مقدار معینی کربوهیدرات میل کند. یک سرو از غذای کربوهیدرات دار شامل 15-12 گرم کربوهیدرات است. غذای کربوهیدرات دار می تواند یک میوه، محصولات لبنی، یا یک تکه نان یا نشاسته ای باشد که در مقادیری که در زیر آمده میل شود. سبزیجات تنها حاوی 5 گرم کربوهیدرات در هر سرو می باشند. سبزیجات را بعنوان کربوهیدرات شمارش نکنید مگر آنکه در هر وعده بیش از 2 سرو از آن را میل کنید. گوشت، جایگزین های گوشت، و چربی ها در شمارش کربوهیدرات محاسبه نمی شوند.

کربوهیدارت‌ها چه هستند؟

آن ها در انواع گوناگون مواد غذایی یافت می شوند، و انرژی بدن را فراهم می کنند و یا اینکه برای تولید انرژی در بدن ذخیره می شوند. انواع مختلف کربوهیدرات ها به شیوه های گوناگون بر قند خون اثر دارند.

تاثیر کربوهیدارت‌ها بر قند خون

بدن کربوهیدرات های مواد غذایی را برای تولید انرژی، به قند ( گلوکز) می شکند. این افزایش در قند خون پانکراس را برای رهایش انسولین تحریک می کند. این هورمون به استفاده و ذخیره گلوکز در بدن کمک می کند. هنگامی که فردی به دیابت نوع 2 مبتلا می شود، ممکن است بدن قادر به تولید انسولین کافی نباشد و یا این که انسولین ترشح شده عملکرد کافی نداشته باشد.

کربوهیدرات های ساده

 بدن به سرعت آن ها را می شکند، به همین دلیل موجب افزایش ناگهانی مقادیر قند خون می شوند. کربوهیدرات های ساده در شکر، غذاهای فرآیند شده و میوه های طبیعی و شیر یافت می شوند.

کربوهیدارت های پیچیده

بدن به کندی آن ها را می شکند. این نوع از کربوهیدرات ها برای افراد دیابتی مناسب ترند، به دلیل این که فرآیند هضم طولانی تری دارند. آن ها به صورت یکنواخت برای بدن انرژی تولید می کنند و شامل فیبر می باشند. برای مثال،  فیبردر اسفناج، جو، انواع لوبیا، شاهی،گندم سیاه و برخی از انواع میوه ها و … وجود دارد.

به چه علت کربوهیدرات‌ها را باید شمارش کرد؟

هدف از شمارش کربوهیدرات کنترل مداوم غلظت قندی است که وارد جریان خون می شود، تا به این وسیله بتوان مقدار قند خون را در حد خاصی ثابت نگه داشت. آموزش شمارش کربوهیدراتها دارای مراحل ابتدایی تا پیشرفته است. هر شخصی قادر است مرحله ی ابتدایی شمارش کربوهیدرات را آموزش دیده و اجرا کند، مهم نیست که چند مدت است که به دیابت مبتلا است یا هدف نهایی شمارش کربوهیدراتش چیست.

غذاهای کربوهیدراتی و سایز سرو آنها

نان ها و نشاسته ها: هر سرو شامل 15 گرم کربوهیدرات است. از این لیست سرو در روز میل کنید. بیشتر مردم به 8 – 5 سرو در روز نیاز دارند.

1 برش نان (1 اونس = 28 گرم)

2/1 فنجان پاستا، ذرت پخته، غلات پخته شده، سیب زمینی له شده، یا نخود سبز

3/1 فنجان پلو، غلات خشک شده، یا حبوبات خشک

4/3 فنجان غلات پرک شده

2/1 همبرگر یا هات داگ، English muffin (نوعی نان انگلیسی)، یا نان باگت

3 فنجان ذرت بو داده (پاپ کورن)

1 سیب زمینی کوچک (3 اینچ = 7.5 سانتی متر)

2 کیک برنجی

6 قطعه بیسکوئیت نمک دار (توک یا ترد) یا سه قطعه (2.5 اینچ مربع = 6.5 سانتی متر مربع) بیسکوئیت سبوس دار (ساقه طلائی)

میوه ها: هر سرو شامل 15 گرم کربوهیدرات است. از این لیست سرو در روز میل کنید. بیشتر مردم به 4 – 2 سرو در روز نیاز دارند.

2/1 فنجان آب سیب، پرتقال، یا گریپ فروت

1 عدد سیب، هلو، یا پرتقال کوچک (2.5 اینچ = 6.5 سانتی متر)

2/1 فنجان میوه یا کمپوت بیمزه

4/3 فنجان زغال اخته ی تازه

3/1 فنجان معجون آب قره قاط، آب انگور، یا آب آلو بخارا

15 حبه ی کوچک یا 12 حبه ی بزرگ انگور

1 عدد کیوی

2/1 گلابی بزرگ یا گریپ فروت تازه

2 قاشق غذاخوری کشمش یا 4/1 فنجان میوه ی خشک شده

4/1-1 فنجان توت فرنگی یا قاچ هندوانه

لبنیات: هر سرو شامل 12 گرم کربوهیدرات است. از این لیست روزانه سرو میل کنید. بیشتر مردم به 3 – 2 سرو در روز نیاز دارند.

2/1 فنجان کاستارد بدون قند، پودینگ، یا شیر غلیظ شده بواسطه ی تبخیر (evaporated milk)

1 فنجان شیر تازه یا ماست بدون شیرینی

3/1 فنجان پودر شیر بدون چربی

سبزیجات: هر سرو شامل 5 گرم کربوهیدرات است. سبزی را تنها در صورتی بعنوان کربوهیدرات شمارش کنید که بیش از 2 سرو در یک وعده ی غذایی از آن میل کنید. از این لیست سرو در روز میل کنید. بیشتر مردم به 4 – 2 سرو در روز نیاز دارند.

2 قاشق غذاخوری سس گوجه فرنگی

1 فنجان سبزی یا آب گوجه فرنگی

2/1 فنجان سبزیجات پخته یا 1 فنجان سبزیجات خام

غذا های ترکیبی: هر سرو تقریباً شامل 15 گرم کربوهیدرات است. از این لیست سرو در روز میل کنید. بیشتر مردم به 2 – 1 سرو در روز نیاز دارند.

2/1 فنجان از هر جور غذای گوشتی، مثل تن ماهی یا نودِل مرغ، ماکارونی و پنیر، چیلی با گوشت، یا اسپاگتی و سس گوشت

1 فنجان سوپ ِکِرِم، لوبیا، گوجه فرنگی یا سبزیجات

8/1 از یک پیتزای 10 اینچی = 25 سانتی متری

2/1 غذای پخته ی مغازه ای ، مثل مرغ، بوقلمون، یا گوشت قرمز

یک ساندویچ 3 اونسی = 85 گرمی

غذا های غیر کربوهیدراتی که باید در رژیم شما وجود داشته باشند

گوشت / جایگزین های گوشت: غذا های این لیست بعنوان کربوهیدرات شمارش نمی شوند. از این لیست سرو در روز میل کنید. بیشتر مردم به 3 – 2 سرو در روز نیاز دارند.

2/1 فنجان پنیر کوتاژ (نوعی پنیر دلمه شده)

2/1 فنجان حبوبات پخته ی خشک

1 تا 2 اونس (60 – 30 گرم) پنیر کم چرب

1 تخم مرغ بزرگ (محدود به 2 تا 3 بار در هفته)

2 تا 3 اونس (90 – 60 گرم) گوشت، ماهی، ماکیان پخته

2 قاشق غذاخوری کره ی بادام زمینی

چربی ها: غذا های این لیست بعنوان کربوهیدرات شمارش نمی شوند. از این لیست سرو در روز میل کنید. بیشتر مردم به 3 – 1 سرو در روز نیاز دارند.

6 دانه مغز بادام یا 10 دانه بادام زمینی کوچک

8/1 آوکادو

1 قاشق چایخوری روغن یا مارگارین

6 دانه زیتون کوچک

2 قاشق غذاخوری چاشنی سالاد کم کالری

1 قاشق غذاخوری چاشنی سالاد معمولی

منابع:

diabetestma.org ، novindiet.com ، pound.persianblog.ir diabetyar.persianblog.ir ، yourdoctor.ir

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *