علت و درمان پرخوری مفرط در کودکان و بزرگسالان با رژیم غذایی

همیشه گرسنه بودن و بصورت مداوم اشتها داشتن را پرخوری میگویند.درصد زیادی از ایرانیان به پرخوری ابتلا دارند و در کشورمان برنجی و نان مصرف بالایی دارند. بر اساس جدیدترین یافته های دانشمندان،زمانی که مدار عصبی دوپامین فعال شود، میتوان کنترل پرخوری را به دست گرفت و همچنین بر رفتار خوردن غذ کنترل داشت. هنوز مشخص نیست که چه عاملی باعث این مسئله شده است. دانشمندان دریافته‌اند که مدارهای عصبی خاصی می‌توانند این جریان را کنترل کنند.

بسیاری از افراد تغذیه بد و عدم‌ فعالیت را عامل چاقی می‌دانند، اما همیشه هم اینطور نیست. عواملی دیگری نیز می‌توانند تاثیرات زیادی روی وزن بدن و چاقی داشته باشند، برخی از آن‌ها خارج از کنترل فرد هستند. این‌ها شامل ژنتیک، عوامل محیطی، بیماری‌های خاص و موارد دیگر می‌شوند.

دلایل و درمان پرخوری


گرسنگی یک نیاز روانی به کالری، آب و نمک است که در اثر عوامل مختلفی تحریک می‌شود. شناسایی علت گرسنگی مداوم، حائز اهمیت است؛ زیرا عدم درمان این مشکل باعث می‌شود دچار مشکلات فیزیکی یا روانی شوید. در ادامه ۱۰ علت گرسنگی را بررسی کرده‌ایم.

  • بدن شما دچار کمبود آب شده است

 کم شدن آب بدن، یکی از دلایل احساس گرسنگی است، در واقع کمبود آب در بدن حتی در سطح خفیف به عنوان نشانه گرسنگی ظاهر می‌شود. اعلام گرسنگی و تشنگی از طریق هیپوتالاموس انجام می‌گیرد. زمانی که بدن دچار کمبود آب شود، سیم‌های هیپوتالاموس روی هم می‌افتند و شما به جای یک بطری آب، یک بسته چیپس می‌خورید. اگر همواره آب موردنیاز بدن را تأمین کنید، می‌توانید از بروز این اشتباه جلوگیری کنید.

  • کربوهیدرات زیاد مصرف می‌کنید

کربوهیدرات‌های ساده مانند مواد غذایی حاصل از آرد و شکر، سطح شکر خون را به شدت افزایش می‌دهند و به سرعت پایین می‌آورند. پایین آمدن ناگهانی شکر خون باعث تحریک احساس گرسنگی می‌شود. از مواد غذایی سرشار از فیبر مانند بادام، سیب، پسته و غیره به جای کربوهیدرات‌های استفاده کنید.

  • خواب شبانه شما بی‌کیفیت بوده است

از دلایل دیگر احساس گرسنگی نداشتن خواب کافی و خوب در شب است به عبارتی اگر شب آرام و راحتی را پشت سر نگذاشته باشید، دو هورمونی که با اشتها ارتباط دارند، ترشح می‌شوند. کمبود خواب باعث افزایش هورمون Gherlin که محرک اشتها است و کاهش هورمون Leptin که محرک احساس سیری است، می‌شود. سعی کنید شب‌ها ۷ الی ۸ ساعت بخوابید تا هورمون‌های اشتها مجدداً تنظیم شوند.

  • به اندازه کافی چربی نمی‌خورید

چربی‌های اشباع‌نشده نیز همانند پروتئین باعث احساس سیری می‌شوند. از مغز میوه‌ها، آووکادو و روغن‌های سالم برای تأمین چربی موردنیاز بدن استفاده کنید. به گفته متخصصین، ۲۰ الی ۳۰ درصد کالری موردنیاز روزانه بایستی از طریق چربی تأمین شود.

  • زیاد استرس دارید

از علل دیگر احساس گرسنگی دائمی داشتن استرس زیاد است. زمانی که تحت‌فشار هستید، بدن هورمون‌های استرس یعنی آدرنالین و کورتیزول بیشتری ترشح می‌کند. افزایش این هورمون‌ها باعث می‌شود بدن احساس کند موردحمله قرار گرفته و به انرژی نیاز دارد. در نتیجه اشتهای شما افزایش می‌یابد. همچنین استرس سطح ماده شیمیایی سروتونین را در مغز کاهش داده و باعث احساس گرسنگی کاذب می‌شود. سعی کنید از طریق شرکت در کلاس‌های یوگا یا روش‌های دیگر آرامش خود را به دست آورید.

  • بدن شما به پروتئین بیشتری نیاز دارد

از دلایل دیگر احساس گرسنگی دائمی کمبود مصرف پروتئین است. اگر در وعده‌های غذایی خود از پروتئین و چربی سالم استفاده کنید، مدت بیشتری احساس سیری خواهید داشت. پروتئین نه تنها مدت طولانی‌تری در معده می‌ماند و احساس سیری می‌دهد، بلکه احساس گرسنگی را نیز سرکوب می‌کند. روزانه حداقل ۴۶ گرم پروتئین مانند ماست چکیده، تخم‌مرغ، گوشت و غلات سبوس‌دار بخورید.

  • وعده‌های غذایی را نادیده می‌گیرید

اگر صبحانه یا ناهار نخورید، بیشتر گرسنه می‌شوید. زمانی که معده برای مدتی طولانی خالی می‌ماند، هورمون گرسنگی Gherlin را بیشتر تولید می‌کند و اشتهای شما افزایش می‌یابد. سعی کنید بیش از ۴ الی ۵ ساعت وقفه بین وعده‌های غذایی ایجاد نشود. حتی اگر از صبحانه خوشتان نمی‌آید، در ساعت اول پس از بیدار شدن، چیزی مانند ماست، کره بادام‌زمینی یا تکه‌های سیب بخورید.

  • غذا را قورت می‌دهید و به اندازه کافی نمی جوید

از دلایل دیگر احساس گرسنگی دائمی نجویدن غذا به اندازه کافی است. اگر غذا را نجویده قورت دهید، معده پر می‌شود؛ اما مغز زمان کافی برای ثبت حس سیری نداشته است. در نتیجه همچنان اشتها خواهید داشت. سعی کنید به آرامی غذا بخورید و هر لقمه را کامل بجوید. حدود ۲۰ دقیقه زمان لازم است تا سیگنال سیری به مغز برسد.

  • در معرض تبلیغات مواد غذایی قرار دارید

با توجه به تبلیغاتی که ۲۴ ساعت شبانه‌روز و ۷ روز هفته در زندگی افراد وجود دارد، تعجبی ندارد که بسیاری از افراد همواره هوس خوردن می‌کنند. رابطه بین آنچه می‌بینیم و آنچه می‌خواهیم، طی یک تحقیق در سال ۲۰۱۲ مستند شده است. سعی کنید تا حد امکان در معرض تبلیغات مواد غذایی قرار نگیرید.

  • از یک سری داروهای خاص استفاده می‌کنید

ممکن است برخی از داروهایی که برای رفع بیماری‌ها استفاده می‌کنید، باعث افزایش اشتها شود. داروهای ضدافسردگی و کورتیکواستروئیدها اشتها را افزایش می‌دهند و باعث می شوند دائما احساس گرسنگی کنید. در این مورد بهتر است با پزشک خود صحبت کنید.

  • پرخوری عصبی همراه با رفتارهای وسواس گونه روانپزشکان تاکید می کنند اصولا شیوع اختلالات روانپزشکی چون اختلالات خلقی، اضطرابی و وسواس نیز در بیماران مبتلا به اختلالات خوردن و هم خانواده های آنان بیش از جمعیت عمومی است. به بیان دیگر، وسواس و صفات شخصیت وسواسی چون کمال گرایی به طور رایج تری در میان مبتلایان به اختلال بی اشتهایی عصبی دیده می شود. از آنجا که اختلالات روانپزشکی چون وسواس و اضطراب می تواند به طور همزمان یا به عنوان پیامدی از پرخوری عصبی رخ دهد، درمان این نوع اختلالات اثر مهمی بر درمان اختلال خوردن می گذارد.

اشتباهات رفتاری والدین در سبک زندگی و چاقی فرزندان چیست؟


همانطور که بیان گردید، علاوه بر عوامل ژنتیکی که سبب بروز چاقی مادرزادی و ناخواسته در کودکان می‌‌شود، اشتباهات رفتاری والدین که بیشتر احساسی است نیز در بروز چاقی در کودکان تاثیرگذار است.

دستورات غذایی مهم برای درمان چاقی کودکان


  • میزان تماشای تلویزیون و کار و بازی کودکان با رایانه را محدود کنید.
  • از تهیه غذاهایی که چربی، شکر و نمک فراوانی دارند، خودداری کنید.
  • کمتر بیرون از منزل غذا بخورید و کودک را به غذاهای خانگی و سالم عادت بدهید.
  • در تهیه غذاهای خانگی، تنوری‌کردن را جایگزین سرخ‌کردن کنید. اگر می‌خواهید مواد غذایی را سرخ کنید، با روغن زیتون فقط کمی تفت دهید.
  • در برنامه غذایی خانواده از نان و محصولات سبوس‌دار و پرفیبر استفاده کنید.
  • از غذاها برای پاداش دادن به کودکان استفاده نکنید.
  • بچه‌ها را مجبور نکنید غذای داخل بشقابشان را تمام کنند.
  • خوراکی‌هایی که چربی مفید دارند، مصرف کنید؛ مانند انواع مغزها، ماهی، آووکادو و روغن زیتون.
  • بچه‌ها را به آهسته غذا خوردن تشویق کنید و به فرزندانتان 6 وعده در روز غذا دهید.
  • کودکان را به مصرف میوه‌ها و سبزی‌های تازه عادت بدهید.
  • کودکان را عادت بدهید که آب را به نوشیدنی‌های شیرین و گازدار ترجیح بدهند.
  • کودکان را تشویق کنید هر روز 60 دقیقه به ورزش یا فعالیت بدنی بپردازند.
  • کودکان را عادت بدهید غذای روزانه‌شان را در وعده‌های متعدد ولی کم‌حجم مصرف کنند.
  • سبزی‌ها و میوه‌های تازه را در وعده‌های اصلی و میان‌وعده‌های کودکان بگنجانید.

پیشگیری مهم‌تر از درمان


پرخوری اگر تبدیل به عادتی پایدار شود می‌تواند سلامت جسمی کودک را به‌ خطر بیندازد. شاید داشتن یک بچه «تپل مپل» آرزوی برخی پدرها و مادرها باشد اما چند کیلو اضافه وزن در دوران کودکی ریسک ابتلا به برخی بیماری‌ها از جمله دیابت نوع دو، بیماری‌های قلبی و عروقی و … را افزایش می‌دهد. بنابراین اینجا هم مثل هر مشکل و بیماری دیگری، پیشگیری بر درمان مقدم است. اگر نمی‌خواهید فرزندی پرخور داشته باشید باید پیش از هر کاری اطلاعات خودتان را در مورد میزان انرژی و مواد مغذی مورد نیاز کودک بر حسب جنس، سن و فعالیت بدنی او تکمیل کنید. این مسئله زمانی اهمیت پیدا می‌کند که بدانید سرعت رشد در سنین مختلف برای دخترها و پسرها متفاوت است. بنابراین گاهی ما بزرگترها هستیم که با دیکته کردن یک برنامه غذایی خاص و پرحجم در زمانی که رشد فرزندمان به‌طور طبیعی کند شده، زمینه پرخوری او را فراهم می‌کنیم.

منابع:

با علم،بیتوته، الودکتر، ایران دکتر، persianpersia.com

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *